Megatrendler, insanları ve toplumları derinden etkileyen, devletleri, hükümetleri ve siyasi hareketleri yönlendiren, değişim ve dönüşümü kaçınılmaz hale getirerek geleceği oluşturan büyük küresel hareketlerdir. Değişim akımları olarak da basitçe adlandırabileceğimiz megatrendlere işletmeler, teknolojik, sosyal, ekonomik ve iş süreçleri olarak uymak zorundadır. Aksi halde çağı yakalayamayan işletmelerin satış, karlılık, rekabet, insan kaynakları gibi işlevleri etkisizleşecek ve yaşamsal döngülerinde tehlike çanları çalacaktır.

Megatrendleri tahmin eden her büyüklükteki işletmeler, temel iş modellerindeki değişimi kabullenerek, çağa meydan okuyan yaklaşım kazanırlar. Bu çerçevede dönüşümlerini gerçekleştirir, gelecekteki yerlerini alırlar.

20-25 yıl önce kimsenin bu denli büyüyeceğini tahmin edemediği bir sektör. Bugün artık, hem bireysel, hem kamu bütçelerinde hatırı sayılır bir yer alıyor. Her geçen yıl çarpan katsayısı ile büyüyen bir pazar ve bu pazarın büyüklüğü bugün, 5G yatırımları ile beraber 1,5 trilyon doları aşmış durumda.

İşgücü, toplumların yaşlanmasına paralel olarak yaşlanıyor. İşletmeler bu süreçte birbirinden farklı sorunlar ile boğuşmak zorunda. Yeni ve genç iş gücünün yükselişi, işletmeler açısından yeni alışkanlıkların da kazanılmasını zorunlu kılıyor. Sosyal ve çevresel duruşa daha fazla önem vermenin yanında, müşteriyi merkeze alan bir yaklaşıma geçmek önem kazanıyor. Yeni yetenekleri eğitmek ve elde tutmak için yatırım yapmak da çok önemli bir konu.

Diğer taraftan, yakın zamanda 5 jenerasyon (Baby Boomers, X, Y, Z ve 2015 sonrası doğanlar) birden işgücünün içinde yer alacak. Bu nedenle işletmelerin, her neslin çalışma ortamına getirebileceği çeşitliliği benimsemesi, her nesile uygun bir çalışma modeli oluşturması gerekecek.

Endüstri 4.0 ile birlikte olağanüstü dönüşümler yaşıyoruz. Bu değişimlerde yapay zeka ve robotiğin rolü çok büyük. Endüstride kullanılan bu teknolojiler ile birlikte artan otomasyon, mevcut işgücünün gelecekte tamamen farklı bir becerilere ihtiyaç duyacağı anlamına geliyor.

COVID-19'un küresel salgın haline dönüşmesi ile birlikte, salgın öncesinde dijital dönüşüme yatırım yapan şirketlerin yeni sürece kolay adapte olduklarını, diğer şirketlerin ise adaptasyon knusunda zorlandıklarını gözlemledik.

Yeni jenerasyonun esnek çalışma modelleri hakkındaki talepkarlığı burada işletmelerin imdadına yetişti. Esnek çalışma saatlerinin yanında, roller veya ekiplerin uzaktan çalışma seçeneğini içeren sistemin hem işletmelere hem çalışanlara yararları vardır.

Bunları; yetenekleri elde tutma yoluyla işletmenin değerini artırarak, beğenilen ve tercih edilen bir şirket haline gelmesine yardımcı olması, her yerden erişim ile ulaşımın sorun halinden çıkması, çevre ve ekonomiye katkı şeklinde sıralayabiliriz.

Çin ve Hindistan ekonomilerin benzeri görülmemiş büyüme hızı, geleneksel G7 gelişmiş ülkelerinden küresel bir güç kaymasına neden oluyor. Yakın zamanda bu iki ekonomi dünyanın en büyük ekonomileri olacak. (PwC, 2028’de Çin, Amerikayı geçerek en büyük olacak)

İklim değişikliğinin olumsuz etkileri çevre ve toplumları büyük oranda etkiliyor. Artık, büyük yangınlar, sel ve hortum felaketleri bir çok bölgede görülüyor. Bu tür olumsuzluklar mal ve can kaybının yanı sıra, üretim ve tedarik zincirinde önemli aksamalara neden olmakta, şirketleri zorlamaktadır.

İşletmeniz, e-ticaretin önlenemez yükselişi ve patlama yaşanan dijital sosyal ağlar ile yakından ilgilenmiyorsa muhtemelen müşteri kaybediyor, yavaş yavaş geriliyordur.

Web siteniz, otomatik olarak mobil cihazlara uyarlanmıyorsa da müşteri kaybediyor olabilirsiniz.

2045 yılına kadar mevcut işlerimizin %40’ının otomatik hale gelmesi bekleniyor. Siri veya Google Asistan gibi Akıllı Asistanlar artık sahipleri adına alışveriş yapıyor. Çeşitli ticari faaliyetleri gerçekleştirmek için kullanılan robotların sayısı her geçen gün artıyor. Bu teknolojileri erken kurgulayan şirketler, süreçlerin otomasyonu sayesinde üretkenlik, yenilik ve maliyet tasarrufu avantajlarını bugünden yakaladılar.

Günümüzde, internet aramaları, e-postalar, sosyal medya etkileşimleri, fotoğraflar, videolar vb, ticari şirketler tarafından, hakkımızda daha fazla bilgi edinmek için gözden geçiriliyor ve analiz ediliyor. Yapay zekanın yaygınlaşması ile birlikte, verileri eşleştirmek çok kısa sürede yapılıyor. Devasa bir veri setini rekor sürede analiz edip, sonuçları ortaya koymak işletmelere büyük bir rekabet avantajı sağlıyor.

Hal böyleyken büyük ihtimalle megatrendler arasında en hafife alınanı, siber güvenlik ve kişisel verilerin korunmasıdır. Her büyüklükteki ve kapsamdaki işletme, verilerini toplayabilir, analiz edebilir ve bunlardan anlam çıkarabilir. İşletmelerin bu noktadaki en önemli görevi, müşterilerinin emanet ettiği verilerin gizliliğini sağlamak ve siber saldırılardan korumak olacaktır.

Şirketler Megatrendleri Nasıl Yakalar?

Yöneticiler, iş ortamının yoğun temposundan kafalarını kaldırıp küresel gelişmelerle daha fazla haşır neşir olmalıdır. Ayıracakları zaman sayesinde, dünyada neler olup bittiğini, değişen ortamın işi ve iş paydaşlarını nasıl etkileyebileceğini gözlemleme imkanı bulabilirler. Müşteri ilişkilerini inovasyonla geliştirmeli, gelecek tahminlerini inovasyonla yapılmalıdır.

Gelişmekte olan pazarlarda neler olup bittiği ve gelişen trendler izlenmelidir. Rakiplerin yatırımları dikkatle takip edilmelidir. Yeteneklere yatırım yapılmalı, esnek çalışma modelleri gibi dönüşümlerle yeni jenerasyon çalışanların bağlılığı güçlendirilmelidir. Dijital dönüşümü -bunaltıcı ve rahatsız edici etkilerini düşünerek- ertelemeyin. Fırsatlarını göz önüne alarak örgütünüzü motive edin. Dönüşümü faz faz devreye alarak, örgütü rahatlatın.

Yakın gelecekte işlerinizi etkilemesi en muhtemel 3 megatrendi vurgulayın. Ürün, hizmet, iş süreçleri, yetenekler, yapı ve stratejinizi nasıl etkileyebileceklerini ve hangi fırsatları sunabileceklerini tartışın.